iklees

Dit boek is opgezet als een lange brief aan Willem-Alexander, met “Alle redenen om voorgoed af te zien van het koningschap” — de auteur is lid van het Republikeins Genootschap. De meest voor de hand liggende argumenten worden natuurlijk genoemd: WA wil niet alleen maar ceremonieel koning zijn, maar dat is hoogstwaarschijnlijk wel wat er in de aanbieding is tegen de tijd dat hij aan de beurt is. En een koning-van-geboorte is natuurlijk niet democratisch. Verder noemt de auteur een aantal specifiek op WA gerichte argumenten: wil je wel zo in de belangstelling staan, of liever de mogelijkheid hebben om projecten (zoals Marchangulo) te doen en rustig met je gezin te leven? En dan volgen er nog een heleboel redenen — sommige nogal gechargeerd — waarom de Oranjes eigenlijk totaal ongeschikt zijn. Maar of je daar nou iemand mee overtuigt…

‘Vroeger,’ merkte zij op, ‘konden wij via onze contacten met hoofdredacties gemakkelijk een halve pagina ter beschikking krijgen om misverstanden recht te zetten. Maar dat is nu niet meer gebruikelijk en dus leest men in de kranten alleen nog maar de eenzijdige commentaren van de journalisten zelf.’ Je moeder was dus kwaad omdat de RVD niet meer vrijuit publicatieruimte kan claimen als het haar behaagt. Precies daarom wordt een vrije pers in een democratie hoog aangeslagen, maar zoiets accepteert deze koningin niet makkelijk. Ze wil greep kunnen houden op wat er geschreven en gedacht wordt; praktijken die alleen in (recent) totalitair geregeerde staten du bon ton zijn.

Ook vond ik het jammer dat er eigenlijk heel weinig wordt gezegd over de republiek die dan gewenst zou zijn. Geen politieke president zoals in de VS of Frankrijk, maar een ceremoniële, zoals in Duitsland (is wie??). Is dat dan een figuur die voor nationale eenheid zorgt? Of wordt dat de taak van het nationale voetbalelftal? En die verkiezing zou dan net zo gemakkelijk verlopen als die van Tjeenk Willink voor de Raad van State (oeps, want de keuze van zijn opvolger blijkt inmiddels helemaal niet zo eenvoudig en a-politiek).